Nieuw allergenenbeleid

Het Nederlandse beleid voor allergenen in levensmiddelen is veranderd. Sinds 1 januari 2026 moeten producenten dit beleid volledig hebben geïmplementeerd. Het nieuwe beleid gaat over het voorkomen van kruisbesmetting met allergenen en het juiste gebruik van zogeheten voorzorgsvermeldingen op hun etiket, zoals “kan [allergeen] bevatten”. Dit heeft ook gevolgen voor het allergenenbeleid in de ambachtelijke sectoren. Hieronder zetten we de belangrijkste wijzigingen op een rij en leggen we uit wat dit betekent voor onze inspecties. 

Belangrijkste wijzigingen en aandachtspunten voor verpakkingen

• Het voorkomen van kruisbesmetting met allergenen blijft een wettelijke verplichting voor levensmiddelenproducenten. In de praktijk kozen producenten er echter vaak voor om op het etiket disclaimers te plaatsen zoals “Kan sporen bevatten van…” of “Dit product is gemaakt in een fabriek waar ook noten worden verwerkt”. Deze vermeldingen zorgden voor verwarring, omdat voor consumenten met een allergie of intolerantie niet duidelijk was of een bepaald allergeen daadwerkelijk in het product aanwezig was. Het gebruik van dergelijke algemene waarschuwingen is daarom niet langer toegestaan.
• Zo’n voorzorgsvermelding mogen levensmiddelenproducenten nu alleen gebruiken als zij aantoonbaar alles hebben gedaan om kruisbesmetting te voorkomen, maar er tóch een aantoonbaar risico op kruisbesmetting overblijft.
• De bewoording van een voorzorgsvermelding (PAL) is voortaan strikt beperkt tot vaste formuleringen:
  • “Kan [allergeen] bevatten”
  • “Niet geschikt voor [aandoening]”
• Andere formuleringen zijn niet meer toegestaan. Dus de vermelding “kan sporen bevatten van…” mag niet meer.
• PAL moet gebaseerd zijn op een risicobeoordeling, niet op ‘ik kan niet uitsluiten dat mijn product een allergeen bevat’.

Wat nemen wij mee tijdens onze inspecties?

• Allergenen van noten moeten per soort worden vermeld: amandelen, cashewnoten, hazelnoten, macadamianoten, paranoten, pecannoten, pistachenoten en walnoten.
• Allergenen van glutenbevattende granen moeten worden gespecificeerd:
  tarwe, gerst, haver, rogge, spelt, kamut.
• Allergenen die op het etiket worden genoemd moeten worden gedeclareerd, ook als deze allergenen als voorzorgsvermelding op het etiket staan, zoals “kan [allergeen] bevatten” of “niet geschikt voor [aandoening]”. Dit geldt tenzij je kunt aantonen dat de hoeveelheid van het allergeen onder de vastgestelde drempelwaarde (PAL-waarde) blijft, op basis van een onderbouwde risicobeoordeling. Deze PAL-waarde is een grens waaronder het risico voor allergische consumenten als verwaarloosbaar wordt beschouwd.
• Kun je kruisbesmetting echt niet voorkomen, informeer je klanten/gasten hier dan duidelijk over.

Tip! Op de site van de NVWA is een nieuwe invullijst allergenen beschikbaar.

Waarom deze veranderingen?

Het beleid beoogt een betere bescherming van allergische consumenten door:

• Preventie via het productieproces, voorzorgsvermeldingen alleen bij aantoonbaar risico.
• Eenduidige en duidelijke etiketten.
• Wetenschappelijke basis via PAL-waarde ED05.